Książka "Widoki Gdańska na szklanych negatywach ze zbiorów Stadtmuseum Danzig" zawiera kolekcję ponad 200 fotografii wybranych spośród 1700 zdigitalizowanych w latach 2015-2017 szklanych negatywów ze zbioru ikonograficznych materiałów pomocniczych przedwojennej instytucji muzealnej - Muzeum Miejskiego (Stadtmuseum) w Gdańsku. Fotografie pochodzą z lat 1860–1942, większość pochodzi z lat 20. XX wieku.
Fotografie przedstawione w niniejszej książce są świadectwem historii Gdańska zapisanej w obrazie na szklanych negatywach. Powstały z wielu powodów: pragnienia uwiecznienia zabytków i widoków wielowiekowego miasta, muzealniczej potrzeby budowania wizualnej biblioteki do badań naukowych i wreszcie z chęci tworzenia obrazów fotograficznych zdolnych zachować czas i atmosferę miasta. Dzięki obecności w muzealnych zasobach przetrwały dziejowe burze i zaświadczają o naszej skomplikowanej przeszłości.
W książce skany negatywów zostały zaprezentowane w formie pozytywów. Powiązane są z placówką muzealną, w której były gromadzone w latach 1860-1942, chociaż większość z nich powstała po I wojnie światowej, między 1920 a 1939 rokiem, gdy Gdańsk jako Wolne Miasto (Freie Stadt Danzig) pozostawał pod kontrolą Ligi Narodów. Te obrazy fotograficzne, tworzone w okresie burzliwych konfliktów, nie noszą wyraźnych śladów propagandy, lecz powstawały w czasie, gdy rozpowszechniany obraz miasta -zarówno w sztukach przedstawieniowych, jak i architekturze, na przykład gotyckich kościołów, manierystycznych i neorenesansowych budynków publicznych-budował poczucie niemieckiej tożsamości'. Dzięki temu, że fotografia umożliwia szeroką reprodukcję kopii danego obrazu, widoki miasta o hanzeatyckich korzeniach, bogatego w tradycje, mogły służyć różnorakim celom. Mając na uwadze historyczną złożoność tego tematu, w tej publikacji skupiam się na zapoznaniu czytelników z niegdysiejszymi portretami Gdańska i jego ówczesnych mieszkańców. (...)
Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka
Chociaż szklane negatywy są dość licznie reprezentowane w kolekcjach muzealnych i bibliotecznych, to świadomość ich wartości dopiero rośnie. Sprzyjają temu programy digitalizacyjne i badawcze, prowadzone przez Muzeum Narodowe w Gdańsku. Dzięki nim stopniowo odkrywamy bogactwo i potencjał tych fotograficznych nośników, m.in. ich autorstwo i funkcję. Wiele spośród prezentowanych w książce fotografii pochodzi z rodzinnej firmy Gottheil & Sohn, jednego z najprężniejszych gdańskich zakładów fotograficznych przełomu XIX i XX wieku. Kilka najstarszych można przypisać jednemu z pionierów sztuki fotograficznej Richardowi Adalbertowi Ballerstädtowi. Sporo fotografii o charakterze konserwatorskim z lat 1930-1942 tworzyli pracownicy i pracowniczki muzeum, głównie konserwatorzy.
Wybór tematyki publikacji został podyktowany chęcią przypomnienia obrazów miasta sprzed niemal 160 lat: jego pejzażu architektonicznego, budynków reprezentacyjnych i miejsc spotkań, w tym świątyń, specyfiką malowniczego położenia wzdłuż ciągów wodnych. Książkę otwiera tekst Małgorzaty Taraszkiewicz-Zwolickiej, w którym autorka opisuje historię zbioru negatywów, znajdują się tu także pogrupowane w czterech tematycznych rozdziałach fotografie Gdańska: miejskie pejzaże, budynki użyteczności publicznej, kościoły i mieszkańcy.
Projekt dofinansowany został ze środków Miasta Gdańska.
Widoki Gdańska na szklanych negatywach ze zbiorów Stadtmuseum Danzig. Muzeum Narodowe w Gdańsku / Images of Gdańsk on Glass Plate Negatives from the Collections of Stadtmuseum Danzig. The National Museum in Gdansk
- Tekst: Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka
- Przedmowa: Jacek Friedrich
- Redakcja: Daria Majewska
- Konsultacja merytoryczna: dr hab. Maciej Szymanowicz
- Współpraca: Maja Bieńkowska, Magdalena Grus, Magdalena Mielnik, Małgorzata Pajkert, Sylwia Parais, Maria Szymańska-Korejwo
- Redakcja tekstów w języku polskim: Edyta Chrzanowska
- Korekta tekstów w języku polskim: Irena Piecha
- Tłumaczenie: Anna Moroz-Darska
- Projekt graficzny i skład: Kata i Rafał Szczawiński
- Wydawca: Muzeum Narodowe w Gdańsku
- Rok wydania: 2021
- ISBN: 978-83-66433-21-2
- Ilość stron: 260
- Wymiary: 227x288mm
- Oprawa: twarda
- Język: polski, angielski
- Wydanie: pierwsze