Czas naświetlania / czas wywoływania. Fotografia etnograficzna z Małopolski na przełomie XIX i XX wieku

Filmy

Hartwigowie

Najczęściej czytane

Książki o fotografii

Katalog fotograficzny

Tagi

Tadeusz Wasilewski Izabelin Galeria FOTO-GEN Galeria MCK Ciołek Erazm Peter Koštrun Tichy Miroslav Galeria DeKa Muzeum w Gliwicach Mioduszewski Julian Tomasz Sobczak Orłowski Teofil Feliks

Czas naświetlania / czas wywoływania. Fotografia etnograficzna z Małopolski na przełomie XIX i XX wieku - album fotografii - Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie 2025

Album fotograficzny "Czas naświetlania / czas wywoływania" wydany jako kontynuacja wystawy pokazywanej w Muzeum Etnograficzne w Krakowie na przełomie lat 2023 i 2024 prezentujący 150 fotografii etnograficznych z Małopolski z przełomu XIX i XX wieku.

Reprodukowane fotografie zostały wybrane spośród liczącego niemal dwa i pół tysiąca zbioru, opracowanego w ramach projektu "Digitalizacja i udostępnienie zabytkowej kolekcji szklanych negatywów i fotografii z drugiej połowy XIX i początku XX wieku ze zbiorów Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie", realizowanego w latach 2018–2021 i udostępnionego w domenie publicznej na stronie www. zbiory.etnomuzeum.eu jako Kolekcja zabytkowych fotografii - negatywów szklanych i odbitek na papierze.

Prezentowanym tam fotografiom towarzyszą szersze opisy popularnonaukowe, których autorami są: Anna Bujnowska, Barbara Kożuch, Mateusz Król, Dorota Majkowska-Szajer, Krystyna Reinfuss-Janusz, Andrzej Sułkowski, Anna Sulich, Kamila Wasilewska-Prędki.

W Dziale Dokumentacji Etnograficznej (archiwum) Muzeum Etnograficznego w Krakowie (MEK) przechowywane są dziesiątki tysięcy fotografii2. Wizerunki zapisane są na niemal wszystkich używanych w ciągu minionego i obecnego wieku nośnikach, na przykład negatywach kolodionowych oraz żelatynowo srebrowych na podłożu szklanym, odbitkach fotograficznych na papierze albuminowym, kolodionowym, żelatynowo-srebrowym, oraz na papierach barytowych, polietylenowych, a także na negatywach celuloidowych i na slajdach. Najstarsze obiekty w zbiorach pochodzą z drugiej połowy XIX wieku, najnowsze sprzed kilku lat lub miesięcy.

W niniejszym wydawnictwie pokazujemy ponad sto pięćdziesiąt fotografii, więc zaledwie kilka kropel z całego oceanu. Wybór jest subiektywny i ograniczony kilkoma kryteriami. Po pierwsze, sięgamy do zbiorów najstarszych i najcenniejszych, pochodzących z końca XIX i (głównie) dwóch pierwszych dziesięcioleci XX wieku. To także obiekty najbardziej kruche w sensie dosłownym, bo większość stanowią na nowo zreprodukowane i cyfrowo „wywołane" negatywy na kliszach szklanych, które można rozpoznać po czarnych ramkach, czasem z naniesionymi na krawędziach muzealnymi numerami inwentarza, i czarno-białej tonacji. Z kolei fotografie, które nie mają czarnych ramek, a ich tonacja jest wielobarwna, od delikatnych żółcieni po sepie, to w materiale źródłowym zabytkowe odbitki pozytywowe na papierach. Podstawowym kryterium zawężającym wybór jest zasięg geograficzny. Wydawnictwo koncentruje się na Małopolsce (historycznej), która zawsze była w centrum szerokiego kręgu zainteresowań krakowskiego muzeum. Ważnym założeniem była również reprezentatywność tego wyboru dla całej kolekcji muzealnej, jego „etnograficzność”, o czym dalej, i zakorzenienie w systematyce muzealnej dzielącej zasób archiwalny na poszczególne tematy ikonograficzo-antropologiczne, wśród których podstawowe to między innymi Strój, Typy ludowe, Budownictwo, Obrzędy, Kultura materialna czy - z bardziej szczegółowych - Targi lub Kapliczki. Mimo że niniejsze wydawnictwo, podobnie jak wcześniejsza wystawa pod tym samym tytułem3, bazuje na zbiorze etnograficznym i uwzględnia, a wręcz podkreśla jego specyfikę, to równolegle chce pokazać głęboko humanistyczny i uniwersalny charakter tych fotografii. (...)

Anna Bujnowska