Album "Przy okazji. Nieznane fotografie Romualda Broniarka" prezentuje ponad sto fotografii z imponującego dorobku fotografa i fotoreportera tygodnika "Przyjaźń", Romualda Broniarka, wydana przy okazji wystawy zorganizowanej w 2024 roku w Domu Spotkań z Historią w Warszawie.
Romuald Broniarek, przez 35 lat etatowy fotoreporter tygodnika "Przyjaźń", swój zawód traktował przed wszystkim jako rzemiosło, a pracę w tym piśmie jako sposób na funkcjonowanie w zawodzie. Jego zdjęcia prasowe ilustrowały teksty o polsko-radzieckich relacjach w epoce komunizmu. Blisko cztery dekady po zamknięciu pisma i 11 lat po śmierci fotografa, jego twórczość – mająca dziś istotny walor dokumentacyjny – wciąż pozostaje nieznana. Większość jego archiwum trafiła do Fundacji Ośrodka KARTA – blisko 80 tysięcy negatywów, slajdów i odbitek, z których tylko część zdigitalizowano ze wsparciem finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jej kuratorzy – Katarzyna Broniarek-Niemczycka oraz dziennikarz i wydawca Filip Niedenthal – stanęli przed dużym wyzwaniem. Wybierali spośród tysięcy zdjęć, tworząc spójną opowieść, bez propagandowego kontekstu, z fotografii wykonanych często przy okazji oficjalnych wydarzeń i uchwyconych w sytuacjach rodzinnych, intymnych. Pokazują, że Romuald Broniarek był i nie tylko sprawnym fotoreporterem, lecz także spostrzegawczym i wrażliwym obserwatorem codzienności.
We wstępie do książki napisali: Wśród wybranych przez nas ponad stu zdjęć – w czym wsparła nas Beata Łyżwa-Sokół – są głównie prace z lat 50. i 60. oraz 70. Zdecydowaliśmy się skupić właśnie na tych obrazach, kadrach wyrwanych z kontekstu, uchwyconych – jak gdyby kątem oka – często na peryferiach oficjalnych wydarzeń, w których widać zainteresowanie autora tym, co pozornie zwyczajne, codzienne, a jednak zaskakujące, intrygujące. To sceny sfotografowane z humorem i wrażliwością, czasem ironiczne, wzruszające – i świetne warsztatowo. Zebrane przedstawiają Polskę, taką, jaka była, wbrew oczekiwaniom i żądaniom zleceniodawców. Polskę „przy okazji”.
W ich wyborze znalazły się m.in. fotografie z Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze i wydarzeń sportowych, z wizyt w zakładach pracy - hutach, na budowach i w garnizonach wojskowych oraz tematy „lajfstajlowe”, jak spędzanie czasu wolnego, fotografie mody czy uliczne. Czas stał się wielkim sprzymierzeńcem twórczości Broniarka. Kuratorzy, fotoedytorzy i czytelnicy szukają nowych wizualnych kodów i odniesień do współczesności. Fotografia z 1960 roku, na której modelka Jadwiga Smoczyńska pozuje na tle Pałacu Kultury i Nauki (tuż obok czarnej wołgi) zyskała nowe życie, gdy dość podobnie skomponowany kadr z modelkami Anją Rubik i Małgosią Belą, pojawił się na okładce pierwszego numeru polskiej edycji „Vogue’a”. Zdjęcie pary hutników przypalających papierosa kojarzyć się może ze scenami rodem z Tajemnicy Brokeback Mountain. Baletnice kłaniające się w pas oficjelom w garniturach? Wciąż aktualne! Niektóre zdjęcia ocierają się o surrealistyczny humor – treser i lew w „czułym” uścisku na cyrkowej arenie, mężczyzna w kajaku sunącym po trawie; inne zaś wzruszają, odwołują się do emocji i wspomnień, jak mleczarka uginająca się pod ciężarem baniek z mlekiem czy grupa przedszkolaków leżakujących na świeżym powietrzu.
Przy okazji. Nieznane fotografie Romualda Broniarka / In passing. The unknown photographs of Romuald Broniarek
- Koncepcja i wybór zdjęć: Katarzyna Broniarek-Niemczycka, Filip Niedenthal
- Fotoedycja: Beata Łyżwa-Sokół
- Projekt graficzny: Marysia Mastalerz
- Redaktor prowadząca: Małgorzata Purzyńska
- Tłumaczenie na język angielski: Nitzan Reisner
- Przygotowanie zdjęć do druku: Tomasz Kubaczyk
- Wydawca: Dom Spotkań z Historią w Warszawie
- Rok wydania: 2024
- ISBN: 978-83-62020-60-7
- Ilość stron: 144
- Wymiary: 210x255mm
- Oprawa: twarda
- Język: polski, angielski
- Wydanie: pierwsze