Aleksander Minorski. Fotografia to interwencja - wystawa fotografii Muzeum Warszawy Warszawa

Muzeum Warszawy w Warszawie zaprasza 18 marca 2026 roku, o godz. 18.00 na wernisaż monograficznej wystawy "Aleksander Minorski. Fotografia to interwencja" otwierają obchody jubileuszu 90-lecia instytucji. Wystawa potrwa 6 września 2026 roku. Wstęp wolny.

Twórczość Minorskiego pozostaje dziś niemal nieobecna w powszechnej świadomości. Wystawa w Muzeum Warszawy prezentuje fotografie, filmy i teksty artysty, skupione na losach osób wykluczonych i marginalizowanych, a przede wszystkim ukazuje stojącą za nimi postawę i przekonania. Rok 2026, w którym przypada 120. rocznica urodzin Aleksandra Minorskiego, stwarza okazję do ponownego odczytania jego dorobku - być może już bez uprzedzeń, które przez dekady kształtowały odbiór twórców o komunistycznych poglądach.

Niepiękne dzielnice

Ekspozycja jest zarazem opowieścią o rzadko oglądanym obliczu Warszawy - robotniczej i ubogiej z lat 30. XX wieku, a także miasta odbudowanego po wojnie, pełnego nowych osiedli powstających w latach 60. i 70.

Wystawa prowadzi przez biografię i dorobek Minorskiego - od jego pierwszych kontaktów ze środowiskiem komunistycznym (prezentowane są m.in. rzadko eksponowane dziś prace artystów związanych z ugrupowaniem Czapka Frygijska) i ważnego zlecenia polegającego na dokumentowaniu dramatycznych warunków mieszkaniowych robotników na początku lat 30. XX wieku.

Z fotografii tych wyłania się obraz przedwojennej Warszawy daleki od sentymentalnych wyobrażeń - miasta głębokich nierówności społecznych. Zapadające się domy robotników, zniszczone mieszkania bezrobotnych, dzieci bawiące się w rynsztokach, ciężka praca piaskarzy nad Wisłą, ale także wysiłki podejmowane w walce o lepsze życie, jak na przykład budowa nowego osiedla na Kole.

Fotografia jest polityczna

Ważnym wątkiem wystawy jest polityczny wymiar twórczości Minorskiego. Szczególna uwaga poświęcona została publikacji Dola i niedola naszych dzieci (1938), będącej wezwaniem do roztoczenia opieki nad młodymi osobami i zmiany warunków ich życia. Była wyjątkowa zarówno pod względem projektu graficznego, jak i wykorzystania w nim fotografii. Broszurę tę odczytano jako krytykę władz, a jej nakład niemal w całości zniszczono.

Po wojnie: ciągłość spojrzenia

Powojenne filmy i fotografie Minorskiego ukazują perspektywę twórcy, który okres okupacji i pierwsze lata odbudowy Polski spędził poza krajem. W latach 60. i 70. dokumentował pochody pierwszomajowe, powracał też do miejsc fotografowanych przed wojną, poszukując śladów dawnej, ubogiej zabudowy. Obserwował nowe osiedla na Moczydle, Szczęśliwicach, Grochowie czy Bródnie. Przedstawiał je jako spełnienie przedwojennych postulatów o poprawie warunków mieszkaniowych - dowód na interwencyjną moc fotografii.

Wystawa historyczna, pytania aktualne

Choć wystawa ma charakter historyczny, w wielu obszarach pozostaje niezwykle aktualną wypowiedzią na temat problemów mieszkalnictwa, pracy ponad siły, praw dzieci oraz — przede wszystkim — roli i znaczenia fotografii w debacie publicznej. To właśnie fotografia była dla Minorskiego sposobem opowiadania o codzienności ludzi wykluczonych: „Chodziłem po przedmieściach. Ludzie żyli na ulicy, na podwórkach, uciekali z ciasnych, dusznych mieszkań. Zaglądałem do bram. Każda, zwłaszcza w drewniakach, wyglądała jak scena w teatrze. Każda była nowym, odrębnym światem. Za ciemnymi wnękami bram widać było kobiety. Prały bieliznę. Schła w słońcu, wydymana wiatrem. Dzieci bawiły się rupieciami. Mężczyźni grali w karty, omawiali swe sprawy" - wspominał.

Dialog ze współczesnością

Na wystawę składa się blisko 300 obiektów, pochodzących głównie ze zbiorów Muzeum Warszawy. Prace wypożyczone m.in. z Muzeum Niepodległości, Muzeum Narodowego oraz Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w istotny sposób dopełniają prezentowaną narrację.

Wystawie towarzyszą również dzieła współczesnych artystów zaproszonych do dialogu z twórczością Minorskiego. Zespół Hańba! nagrał utwory oddające niespokojny klimat polityczny lat 30., oparte na poezji z tamtego okresu.

W osobnej sali prezentowana jest panoramiczna produkcja nominowanego do Oscara duetu Magdaleny Hueckel i Tomasza Śliwińskiego, inspirowana zarówno fotografiami Minorskiego, jak i jego niespełnionym przedwojennym marzeniem o stworzeniu własnego filmu.

Dostępność jako integralna część projektu

Jednym z kluczowych założeń wystawy jest uwzględnienie potrzeb różnych grup odbiorców w zakresie dostępności. Na podstawie wybranych fotografii Minorskiego przygotowane zostaną pomoce dotykowe dla osób z niepełnosprawnościami wzroku. Ułatwią one zrozumienie jego twórczości oraz przybliżą podstawowe pojęcia fotografii, takie jak światło, kadr, perspektywa czy ruch. Ta część ekspozycji pomoże także odpowiedzieć na pytanie, czym jest fotografia - co nabiera szczególnego znaczenia w roku, w którym przypada 200. rocznica powstania pierwszego w historii zdjęcia.

Zaplanowane są również oprowadzania po wystawie dla osóbz niepełnosprawnościami.

Wydarzenia towarzyszące

Program edukacyjny i warsztatowy skierowany jest do wszystkich grup odbiorców, niezależnie od wieku. W jego ramach zaplanowano lekcje muzealne dla szkół ponadpodstawowych, warsztaty rodzinne oraz zajęcia dla młodzieży i dorosłych. Obejmie on m.in. lekcję poświęconą społecznej roli fotografii i postawie Aleksandra Minorskiego, a także warsztaty twórcze inspirowane jego pracami — od działań sensorycznych i projektowych po eksperymenty z kolażem fotograficznym i rysunkiem. Nie zabraknie również wydarzeń dla seniorów — warsztatów fotograficznych oraz oprowadzań kuratorskich.

Kuratorka: Karolina Puchała-Rojek

Wypożyczenia: Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Niepodległości w Warszawie, WFDiF/FINA, Archiwum UW, Biblioteka UW, Biblioteka IHS UW, osoby prywatne.

Aleksander Minorski. Fotografia to interwencja

środa 18 marzec 2026 18:00

czwartek 19 marzec 2026
niedziela 6 wrzesień 2026

Miejsce wystawy: Muzeum Warszawy
Adres: Rynek Starego Miasta 28 : Warszawa

Lokalizacja:

Podobne artykuły

Sorry, this website uses features that your browser doesn’t support. Upgrade to a newer version of Firefox, Chrome, Safari, or Edge and you’ll be all set.