Zapraszamy 14 - 17 maja 2026 o udziału festiwalu 23. Miesiącu Fotografii w Krakowie pod hasłem "Unreal Estate", czekają na was trzy wystawy programu głównego oraz szereg towarzyszących wydarzeń - dyskusji, oprowadzań, spotkań i pokazów - z udziałem osób artystycznych i eksperckich.
Program tworzy także sześć wystaw Sekcji ShowOFF, skierowanej do młodych talentów, oraz wystawa prac studentów i studentek polskich i niemieckich szkół artystycznych w ramach Sekcji FRINGE. Inicjatywa Fundacji Sztuk Wizualnych konsekwentnie rozwija format wydarzenia, w którym fotografia staje się oknem ukazującym świat w jego rozmaitych wymiarach: społecznym, politycznym i historycznym.
Weekend otwarcia 14 - 17 maja 2026
Unreal Estate - fotograficzna opowieść o granicach, splątaniach i duchach Europy Środkowej. Hasło przewodnie tegorocznego Miesiąca Fotografii w Krakowie pochodzi ze wspomnień Vladimira Nabokova (Pamięci przemów. Autobiografia raz jeszcze). Zwrot unreal estate - przygodne włości – odnosił się nie tylko do osób, miejsc lub obiektów bezpowrotnie utraconych po przymusowej emigracji tego klasyka literatury XX wieku z ogarniętej rewolucją Rosji, ale też do „ukochanych szczegółów” („ciche błyski piorunów pstrykające w nocy zdjęcia odległej linii drzew” - tłum. Anna Kołyszko). Wspominanie ich było nie tyle wyrazem sentymentalizmu, co próbą budowania nowej tożsamości w nieustannej zmianie - pozbawionej oparcia w posiadaniu czy poczuciu przynależności.
W koncepcji programu głównego krakowskiego biennale autorstwa Krzysztofa Pijarskiego i Anny Voswinckel, „Unreal Estate” świetnie oddaje istotę Europy Środkowej, w tym Polski i Niemiec - dwóch krajów, na których skoncentrowany jest tegoroczny Miesiąc Fotografii. Polsko-niemiecki "Unreal Estate” to kraina „pomiędzy”, przestrzeń bliskich, sąsiedzkich relacji, naznaczona jednocześnie widocznymi do dziś bliznami.
Europa Środkowa to terytorium, gdzie granice wielokrotnie przesuwały się ponad głowami ludzi, a samo istnienie państwa rzadko było czymś oczywistym - mówią Krzysztof Pijarski i Anna Voswinckel. Zarówno w społeczeństwie zjednoczonych po 1989 roku Niemiec, nękanych niedokończonym sporem o dziedzictwo transformacji postsocjalistycznej i rosnącymi nierównościami, jak w radykalnie przekształconej terytorialnie i społecznie powojennej Polsce, miejscu niebywałego wzrostu gospodarczego ostatnich lat, żywe jest dzisiaj poczucie straty i resentymentu.
W przypadku Niemiec i Polski nasza granica polityczna wydaje się raczej ekranem (podobnie jak dawna granica między Niemcami Wschodnimi a Zachodnimi): ledwie widzimy się nawzajem, podczas gdy kondycja zarówno obu państw, jak i naszych tożsamości pozostaje splątana, nieprzewidywalna, nawiedzona.
Program 23. Miesiąca Fotografii w Krakowie - Unreal Estate
Trzy wystawy programu głównego Miesiąca Fotografii w Krakowie odbędą się w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki i w Galerii Pałacu Potockich. Problemowe prezentacje ułożone w kolejne „rozdziały” pod wspólnym tytułem Unreal Estate będą miały zarówno indywidualny, jak i zbiorowy charakter. Uzupełnią je wydarzenia realizowane w partnerstwie z czołowymi krakowskimi instytucjami, festiwalami i partnerami medialnymi. Integralną częścią programu biennale po raz kolejny będzie Sekcja ShowOFF, w ramach której w sześciu krakowskich galeriach zaprezentowane zostaną projekty osób artystycznych wyłonione w wyniku międzynarodowego konkursu. Program domknie zbiorowa wystawa Sekcji FRINGE prezentująca najnowsze prace osób studiujących na czołowych polskich uczelniach artystycznych.
Program Główny
Rozdział I
Speak, Volumes
Miejsce: Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK / ul. Lipowa 4
7 marca - 14 czerwca 2026
Pierwsza wystawa programu głównego trwa już od 7 marca. W przestrzeniach Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK prezentowane są prace niemieckiej artystki wizualnej Annette Kelm, pochodzące z dwóch cykli: Die Bücher i Travertinsäulen Recyclingpark Neckartal. W projekcie Die Bücher („Książki”) autorka przedstawia okładki książek – ich pierwszych lub wczesnych wydań – które w latach 1933–1945 zostały zdelegalizowane przez reżim nazistowski. Przedstawione frontalnie, na neutralnym białym tle, zdają się przypominać ludzkie portrety. W cyklu Travertinsäulen Recyclingpark Neckartal Kelm sfotografowała rząd monumentalnych trawertynowych kolumn na przedmieściach Stuttgartu, które pierwotnie miały stanowić część niezrealizowanego pomnika Benito Mussoliniego w Berlinie, dziś zaś stoją schowane w sąsiedztwie zakładu przetwórstwa odpadów.
Rozdział II
A Possible Arrangement
Miejsce: Galeria Bunkier Sztuki / plac Szczepański 3a
15 maja - 30 sierpnia 2026
W ramach przekrojowej ekspozycji wnętrza Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki wypełnią prace osób artystycznych z Polski i Niemiec. Zaprezentują się m.in.: Bownik, Fungi (Phuong Tran Minh), Karolina Gembara, Eiko Grimberg, Jonas Höschl, Arwed Messmer, Ines Schaber, Arne Schmitt, Paweł Starzec, Andrzej Steinbach oraz Tytus Szabelski-Różniak.
Osobiste fotografie i wiersze niemiecko-wietnamskiej artystki działającej pod pseudonimem Fungi dotykają kwestii integracji i dorastania w wielokulturowym społeczeństwie niemieckim, zaś wizualny dziennik lat 20. XXI wieku Eiko Grimberga stawia pytanie, czy nasza współczesność jest czymś, co można sfotografować. W tym celu artysta zmierza m.in. ku wschodnim granicom Unii Europejskiej. Ines Schaber skieruje swoje spojrzenie ku historii, sprawdzając, w jak różny sposób upamiętniana była i jest XVI-wieczna wojna chłopska w dawnym RFN i NRD. Podczas gdy Arwed Messmer przygląda się samemu początkowi tak zwanego ponownego zjednoczenia Niemiec w krajobrazie, Tytus Szabelski-Różniak bada, w jaki sposób neoliberalny kapitalizm przekształcił stolice Polski i Niemiec w okresie transformacji ustrojowej.
Andrzej Steinbach rozwija podobny wątek za pośrednictwem „hellingerowskich ustawień” przedmiotów konsumpcji, ukazując ukryte w ich relacjach pragnienia, aspiracje i ograniczenia. Arne Schmitt zainspirował się słynnymi kwestionariuszami Maxa Frischa i postanowił zbadać, na ile nasze relacje z miastami przypominają nasze relacje z ludźmi: na zaproszenie organizatorów stworzył portret Krakowa rozumianego jako złożona sieć relacji, w których znajdują odbicie wartości społeczne. Fotografie Pawła Starca i Karoliny Gembary zaproszą natomiast do wizualnej podróży po Dolnym Śląsku – jednej z części współczesnej Polski, której obecną tożsamość ukształtowały bezprecedensowe w historii powszechnej przesiedlenia.
Rozdział II sprawdza różne układy obiektów, ciał i przestrzeni, by opowiedzieć o splątanych relacjach Polski i Niemiec, ale też dotknąć obszarów wspólnego doświadczenia.
Rozdział III
Shifting Strata
Miejsce: Galeria Pałacu Potockich / Rynek Główny 20
14 maja - 30 sierpnia 2026
Druga zbiorowa wystawa Miesiąca Fotografii będzie miała miejsce w podziemiach krakowskiego Pałacu Potockich. Zobaczymy tam prace Susanne Kriemann, Tobiasa Zielonego, Anny Orłowskiej, Jadwigi Janowskiej, Jonasa Höschla i Wojciecha Wilczyka.
Tematem prezentowanych projektów będą m.in. historie i ciężar miejsca, takiego jak Góra Świętej Anny w projekcie Anny Orłowskiej, który ukazuje głębokie historyczne i tożsamościowe sploty zapisane w pejzażu i rytuałach. Projekt Wojciecha Wilczyka przywołuje zniesienie pańszczyzny na terenie obecnej Polski, zapisane w przestrzeni poprzez krzyże stawiane przez uwolnionych chłopów. Susanne Kriemann przygląda się krajobrazowi więcej-niż-ludzkiemu: zranionemu przez człowieka, ale z czasem „przepracowującemu” swoje traumy. Taki właśnie krajobraz staje się dla artystki źródłem obrazów.
Podczas gdy projekt Jadwigi Janowskiej ze swobodą i dystansem eksploruje Radiostację Gliwicką jako symbol miejsca i tożsamości, projekcja Jonasa Höschla wprowadzi nas w świat współczesnych ruchów neonazistowskich w Niemczech, zapytując o zmediatyzowany charakter fotografii politycznej - o to, czy jesteśmy w stanie dokumentować ekstremizm, nie legitymizując go ani nie tworząc spektaklu. Nowa praca wideo Tobiasa Zielonego zbliża się do tego samego pytania, ale od drugiej strony: przygląda się ruchom przy litewsko-białoruskiej granicy, opowiadając o pushbackach, militaryzacji i szpiegostwie w formie oscylującej na granicy rozpoznawalności.
W rozdziale III, skupiającym się na krajobrazie i fotografii jako konwencji i technice obrazowania, ściera się to, co ludzkie, z nieludzkim, historyczne z symbolicznym.
Wydarzenia specjalne Programu “Unreal Estate”
Integralną częścią programu głównego będą w tym roku wydarzenia realizowane we współpracy z wiodącymi instytucjami, festiwalami oraz partnerami medialnymi, a także cykl oprowadzań kuratorskich. Zapraszamy m.in. na wystawę prac zmarłego w ubiegłym roku Tadeusza Rolkego z cyklu Fischmarkt (1978) w Galerii ZPAF, przygotowaną w partnerstwie z Krakowskim Festiwalem Filmowym czy na wystawę książek fotograficznych, która będzie efektem współpracy z kolektywem RUST Publishing.
Sekcja ShowOFF
Po raz kolejny Miesiąc Fotografii w Krakowie zaprezentuje publiczności najciekawsze prace wybranych, debiutujących osób twórczych z kraju i zagranicy. W ramach Sekcji ShowOFF pokazane zostanie sześć projektów wyłonionych w wyniku międzynarodowego konkursu organizowanego przez Fundację Sztuk Wizualnych. Poruszą one takie zagadnienia, jak postkolonialne dziedzictwo Indonezji, doświadczenie choroby czy rzeczywistość frontu wojennego w Ukrainie.
Andrzej Frydrych - The Guest Room
Kuratorki: Turnus - Kamila Falęcka, Marcelina Gorczyńska
Miejsce: Galeria Szaber, ul. Wrocławska 56
Maite Vanhellemont - A Little Memory of «The Beginning»
Kuratorka: Agnieszka Tarasiuk
Miejsce: Archiwum Nauki PAN i PAU, ul. Św. Jana 26
Monika Libera - If / Jeśli
Kuratorka: Aneta Grzeszykowska
Miejsce: Galeria Sztuki „W Przyziemiu”, ul. Starowiślna 36
Abdalsalam Alhaj - The Last Efendi
Kuratorka: Yulia Krivich
Miejsce: Galeria Szara Kamienica, Rynek Główny 6
Sonia Góral - Album rodzinny
Kuratorka: Dorota Szulc
Miejsce: APTEKA Janicki Gallery, ul. Józefińska 43
Vitaliy Gerasymenko - Heat Signatures
Kurator: Tobias Zielony
Miejsce: Galeria Piana, ul. Długa 15
Sekcja FRINGE
Już tradycyjnie Miesiąc Fotografii w Krakowie stanie się także platformą dla prezentacji nowych zjawisk w polskiej fotografii. Zbiorowa wystawa prac osób studiujących m.in. na wydziałach i katedrach fotografii na uczelniach w Łodzi, Poznaniu czy Szczecinie pod hasłem FRINGE domknie intensywny festiwalowy miesiąc pod Wawelem. Także Sekcja FRINGE będzie miała w tym roku międzynarodowy, polsko-niemiecki charakter - w projekcie wezmą udział osoby twórcze z Hamburga.
Krakow Photomonth - Save the Date - 14 maja - 14 czerwca 2026
Miesiąc Fotografii w Krakowie jest międzynarodowym festiwalem fotograficznym organizowanym przez Fundację Sztuk Wizualnych we współpracy z czołowymi krakowskimi i międzynarodowymi instytucjami kulturalnymi. Jego ambicją jest prezentowanie fotografii w jej aktualnych - społecznych, politycznych i historycznych - kontekstach oraz wprowadzanie ich do debaty publicznej. Od 2022 roku wydarzenie odbywa się co dwa lata – w formule biennale, co zbiega się z przyjęciem długofalowej strategii działania polegającej na budowaniu wieloletnich partnerstw i prezentacji własnych produkcji w nowych odsłonach w innych miastach w kraju i na świecie.
Dyrektorem artystycznym Miesiąca Fotografii jest Witold Orski, kurator, artysta i pedagog związany z łódzką „Filmówką”. Fundacją Sztuk Wizualnych kieruje Tomasz Gutkowski.
Kuratorzy: Krzysztof Pijarski i Anna Voswinckel.
Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, ze środków Gminy Miejskiej Kraków oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Centrum festiwalowe, mieści się w siedzibie Fundacji Sztuk Wizualnych, w Pałacu Potockich, przy ul. Brackiej 2 (Rynek Główny 20). Właśnie tam odbierzesz akredytację, przejrzysz książki, usiądziesz na chwilę i wpadniesz w rozmowy o fotografii i "Unreal Estate".
23. Miesiąc Fotografii w Krakowie - Unreal Estate
Miejsce wystawy: Międzynarodowe Centrum Kultury
Adres: Różne lokalizacje : Kraków
Strona www: https://photomonth.com/
