Zaloguj Zarejestruj

Zaloguj

 
Zofia Rydet urodzona w 1911 w Stanisławowie, zmarła w 1997 w Gliwicach. Naukę odbyła w Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Snopkowie koło Lwowa (dyplom 1934). Jedna z najwybitniejszych postaci fotografii polskiej. Od 1961 członek ZPAF. Prowadziła dział wystaw w Gliwickim Towarzystwie Fotograficznym. W latach 70. wykładała fotografię na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej.
Fotografie Zofii Rydet charakteryzuje z jednej strony bezpośredniość i prostota ujęcia, osobisty stosunek fotografującej do przedstawianego motywu, naturalność i szczerość intencji, zaś z drugiej - podążanie tropami sztuki nowoczesnej i inspiracje zarówno fotograficznym piktorializmem, jak i grafizacją obrazu, ale również malarstwem Młodej Polski, abstrakcją i surrealizmem.
 

Pod koniec lat 30 - tych pod wpływem swojego brata Tadeusza, podjęła pierwsze udane próby fotograficzne, lecz dopiero od 1950 roku rozpoczęła poważną działalność artystyczną. Od 1954 należała do Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego. Tutaj poznała Jerzego Lewczyński,ego oraz Zdzisława Beksińskiego. Była autorką monumentalnego cyklu Mały człowiek, który odniósł sukces na pokazie w Galerii "Krzywe Koło" w Warszawie (1961). Poświęcony był on różnym wyobrażeniom dzieci. Inspiracją była fotografia francuska (Henri Cartier-Bresson, Edward Boubat) i malarstwo polskie okresu Młodej Polski (Stanisław Wyspiański). Bardziej egzystencjalny i ekspresjonistyczny charakter posiada cykl Czas przemijania, dotyczący problemu starości i samotności. Cykl ten powstał m.in. z inspiracji włoskim filmem z kręgu neorealizmu. W jego ramach znalazły się kolejne serie (m.in. Medytacje I, Medytacje II, Medytacje III, Kontrasty, Oczekiwania i Samotność starości).


W latach 60. powstał cykl fotomontaży Świat uczuć i wyobraźni, który później w postaci diaporamy został wydany w 1979 roku jako album ze wstępem Urszuli Czartoryskiej. Składa się z 70 fotografii tworzących 15 serii fotomontaży (m.in. Pejzaże, Narodziny, Macierzyństwo, Oczekiwania, Odejścia, Zakochani, Sentymentalna ballada, Zagłada, Manekiny, Zagrożenie, Obsesje, Przemiany i Nadzieja) o treściach symbolicznych, także surrealizujących, charakteryzujących się poetyckością o dużej sile oddziaływania emocjonalnego. Na temat swojej pracy artystycznej Rydet pisała:

"Mój 'Świat uczuć i wyobraźni' mówi o człowieku zagrożonym już od chwili narodzin, o jego obsesjach, o jego uczuciach, osamotnieniu, pragnieniach, o lęku, przed którym ratuje go tylko miłość, o tragedii przemijania, o strachu przed zagładą i zniszczeniem."
 

Od 1978 roku praktycznie aż do końca swej twórczości realizowała najważniejsze dokonanie artystyczne - Zapis socjologiczny. Anno 1978-1990, największe dzieło w sensie ilości zrobionych zdjęć. Zofia Rydet chciała utrwalić zagrożone lub przemijające życie na wsi, m.in. Suwalszczyzny, Podhala, Lubelszczyzny, Rzeszowszczyzny i Śląska, a także miasta (np. Kraków, Gdańsk). Zapis wykonany został w kilkudziesięciu tysiącach negatywów. Fotografie z tego cyklu przedstawiają ludzi w ich domowym otoczeniu w sposób nawiązujący do dziewiętnastowiecznej "fotografii zakładowej".
 

W 1980 pokazała bardziej konceptualny cykl Nieskończoność dalekich dróg. Ostatnią ważną serią stała się realizowana na przełomie lat 80. i 90. Suita śląska, na którą składają się kolaże i fotomontaże, zawierające autocytaty z wcześniejszych fotografii (np. z Małego człowieka), które artystka połączyła na zasadzie kolażu ze sztucznymi kwiatami, wstążkami, tworząc kompozycje o bardzo przestrzennej i rozbudowanej formie.

Jej prace znajdują się w najważniejszych zbiorach polskich, w tym: w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i w Muzeum Sztuki w Łodzi, a także w MOMA (Museum of Modern Art) w Nowym Jorku, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Museum of Modern Art w Kioto i w National Museum of Photography, Film and Television w Bradford (Wielka Brytania).
 
 
Zofia Rydet jest bohaterką filmu dokumentalnego Nieskończoność dalekich dróg Andrzeja Różyckiego w którym o fotografii powie: To jest jak nałóg, jak wódka dla alkoholika. Mam tysiące filmów, z których nie mam nawet odbitek'
 
Zofia Rydet marła 24 sierpnia 1997 r. w Gliwicach. Różyckiemu powiedziała: 'Widziałam cztery śmierci fotografików. Wszystko się po nich wyrzuca. Możecie to sprzedać, ale nie wyrzucajcie'.


 
W górę